1
그들이 말하기를 좋아하고 성급하게 달려드는 태도를 제지하려면, 이렇게 말할 수 있을 것이다. 성급함은 모든 일에서 위험하며, 특히 하나님을 논할 때 더욱 위험하다. 여기까지가 그에 관한 말이다. 그러나 꾸짖는 일은 대단하지 않다. 매우 쉬우며, 원하는 사람이면 누구나 할 수 있다. 자신의 견해를 내놓는 일은 경건하고 분별 있는 사람의 몫이다. 그러니 성령을 의지하여 용기를 내자. 그들은 성령을 업신여기지만, 우리는 성령께 경배한다. 신성에 관해 우리가 품은 생각이 어떤 것이든, 잘 자라 때가 찬 귀한 자식을 낳듯 빛 가운데 내놓자. 우리는 이전에도 침묵하지 않았다. 이 일에서만큼은 용감하고 뜻이 높다. 이제는 더욱 담대하게 진리를 말하자. 성경에 기록된 대로, 뒤로 물러나 하나님께서 기뻐하지 않으시는 자로 정죄받지 않도록 하자. 모든 논증에는 두 가지가 있다. 하나는 자기 입장을 확립하고, 다른 하나는 상대의 입장을 무너뜨린다. 우리도 먼저 자기 입장을 제시한 뒤, 그렇게 반대자들의 주장을 무너뜨려 보겠다. 두 가지 모두 가능한 한 짧게 하겠다. 그들 자신이 소박하거나 순진한 사람들을 속이려고 고안한 입문용 논증처럼, 우리 말도 한눈에 들어오게 하려는 것이다. 말이 길어져 뜻이 흩어지는 일도 피하려 한다. 수로에 모이지 못하고 들판으로 흘러나가 흩어지는 물처럼 되지 않도록 하려는 것이다.
Ἃ μὲν οὖν εἴποι τις ἂν ἐπικόπτων τὴν περὶ τὸν λόγον αὐτῶν ἑτοιμότητα καὶ ταχύτητα, καὶ τὸ τοῦ τάχους ἐπισφαλὲς ἐν πᾶσι μὲν πράγμασι, μάλιστα δὲ ἐν τοῖς περὶ θεοῦ λόγοις, ταῦτά ἐστιν. ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν ἐπιτιμᾷν οὐ μέγα· ῥᾷστον γὰρ καὶ τοῦ βουλομένου παντός· τὸ δὲ ἀντεισάγειν τὴν ἑαυτοῦ γνώμην ἀνδρὸς εὐσεβοῦς καὶ νοῦν ἔχοντος· φέρε, τῷ ἁγίῳ θαρρήσαντες πνεύματι, τῷ παρ’ αὐτῶν μὲν ἀτιμαζομένῳ, παρ’ ἡμῶν δὲ προσκυνουμένῳ, τὰς ἡμετέρας περὶ τῆς θεότητος ὑπολήψεις, αἵ τινές ποτέ εἰσιν, ὥσπερ τινὰ τόκον εὐγενῆ τε καὶ ὥριμον εἰς φῶς προενέγκωμεν· οὐδὲ ἄλλοτε μὲν σιωπήσαντες, τοῦτο γὰρ μόνον ἡμεῖς νεανικοί τε καὶ μεγαλόφρονες, νῦν δὲ καὶ μᾶλλον παρρησιαζόμενοι τὴν ἀλήθειαν· ἵνα μὴ τῇ ὑποστολῇ, καθὼς γέγραπται, τὸ μὴ εὐδοκεῖσθαι κατακριθῶμεν. διττοῦ δὲ ὄντος λόγου παντός, τοῦ μὲν τὸ οἰκεῖον κατασκευάζοντος, τοῦ δὲ τὸ ἀντίπαλον ἀνατρέποντος, καὶ ἡμεῖς τὸν οἰκεῖον ἐκθέμενοι πρότερον, οὕτω τὰ τῶν ἐναντίων ἀνατρέψαι πειρασόμεθα· καὶ ἀμφότερα ὡς οἷόν τε διὰ βραχέων, ἵν’ εὐσύνοπτα γένηται τὰ λεγόμενα, ὥσπερ ὃν αὐτοὶ λόγον εἰσαγωγικὸν ἐπενόησαν πρὸς ἐξαπάτην τῶν ἁπλουστέρων ἢ εὐηθεστέρων, καὶ μὴ τῷ μήκει τοῦ λόγου διαχεθῇ τὰ νοούμενα, καθάπερ ὕδωρ οὐ σωλῆνι σφιγγόμενον, ἀλλὰ κατὰ πεδίου χεόμενον καὶ λυόμενον.